Wet in formele zin
Een wet in formele zin is een bindende regel die officieel wordt vastgesteld door de hoogste wetgevende instantie in Nederland: de Koning en de Staten-Generaal. Dit maakt het anders dan lagere regels, zoals besluiten van de Gemeente Zoetermeer of ministers. Voor Zoetermeerders vormt het de kern van het rechtssysteem, vooral bij het beoordelen van lokale overheidsbesluiten.
Definitie en uitleg van wet in formele zin
In het Nederlandse bestuursrecht onderscheiden we wet in formele zin van wet in materiële zin. De formele wet komt uitsluitend van de formele wetgever en volgt een parlementair proces met inspraak van Tweede en Eerste Kamer. Deze wetten staan bovenaan in de normenhiërarchie, direct na de Grondwet, en gelden voor iedereen, inclusief de Gemeente Zoetermeer. Inwoners van Zoetermeer moeten weten wanneer een lokaal besluit, zoals over parkeren, past binnen zo'n wet.
Wettelijke basis
De term wet in formele zin is gedefinieerd in artikel 1:1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb): "wet in formele zin: koninklijk besluit houdende algemene regels van algemene werkingssfeer, vastgesteld met algemene middel van wetgeving, alsmede besluit houdende algemene regels van algemene werkingssfeer van de beide Kamers der Staten-Generaal voorzien van koninklijke instemming."
De Grondwet ligt hieraan ten grondslag: artikel 91 Grondwet zegt: "Wetten worden vastgesteld door of namens de Koning en de Staten-Generaal." Artikel 87 regelt de Kamersgoedkeuring. In Zoetermeer is dit cruciaal voor delegatie van bevoegdheden aan de gemeente; alleen formele wetten mogen dit doen (zie ook algemeen verbindende voorschriften).
Verschil tussen wet in formele zin en wet in materiële zin
Het verschil zit in vorm/procedure (formele wet) versus inhoud (materiële wet). Vergelijking:
| Aspect | Wet in formele zin | Wet in materiële zin |
|---|---|---|
| Formele wetgever | Koning en Staten-Generaal | Ministers, Gemeente Zoetermeer |
| Voorbeeld | Wegenverkeerswet 1994 | Parkeerregeling Gemeente Zoetermeer |
| Rangorde | Hoogste (na Grondwet) | Lager, ondergeschikt |
| Toetsing | Alleen door Grondwet | Aan hogere normen, incl. formele wet |
In de praktijk mag een parkeerboete van de Gemeente Zoetermeer niet botsen met een formele wet.
Praktische voorbeelden voor Zoetermeer
Als Zoetermeerder krijgt u een boete voor overspeeding op de Rokkeveenseweg: de snelheidslimiet komt uit de Wegenverkeerswet 1994 (formele wet). Boetehoogtes zijn ministerieel (materieel), maar moeten binnen die wet blijven.
De Algemene wet bestuursrecht (Awb), een formele wet, regelt bezwaar tegen weigering van een parkeervergunning door de Gemeente Zoetermeer. U kunt dan naar de Rechtbank Zoetermeer voor beroep.
Tijdens corona waren tijdelijke wetten, zoals de Tijdelijke wet coronamaatregelen horeca en culturele sector, formele wetten die lokaal in Zoetermeer golden.
Rechten en plichten rondom wet in formele zin
Rechten van Zoetermeerders:
- Parlementaire democratie: wetten worden publiek besproken en gepubliceerd.
- Toetsing door rechter: controle of lokale regels, zoals van de Gemeente Zoetermeer, passen bij formele wetten (Awb art. 8:52).
- Bekendmaking in Staatsblad.
Plichten:
- Houd u aan deze wetten (Grondwet art. 11).
- Invloed via verkiezingen.
De Gemeente Zoetermeer moet binnen formele wetten blijven, anders is een besluit ongeldig.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met een algemeen verbindend voorschrift?
Een AVV kan materieel zijn, zoals een besluit van de Gemeente Zoetermeer. Formele wet is altijd AVV, maar niet omgekeerd. Zie algemeen verbindende voorschriften.
Kan de burgemeester van Zoetermeer een wet in formele zin maken?
Nee, alleen Koning en Staten-Generaal. Burgemeester maakt lagere AVV's, zoals noodverordeningen, passend bij formele wetten.
Hoe check ik of iets een wet in formele zin is?
Zoek op wetten.overheid.nl of Staatsblad. Parlementaire goedkeuring? Dan ja. Gebruik normenhiërarchie.
Wat als een lokaal besluit strijdig is met een formele wet?
Nietig of vernietigbaar. Start bezwaar bij Gemeente Zoetermeer, dan beroep bij Rechtbank Zoetermeer (Awb).
Tips en aanbevelingen voor Zoetermeer
- Check officiële teksten op wetten.overheid.nl.
- Bij geschil met Gemeente Zoetermeer: controleer op formele wet en zoek advies bij Het Juridisch Loket Zoetermeer.
- Blijf geïnformeerd via de Tweede Kamer-website en lokale nieuwsbronnen.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.
- Website: www.arslan.nl
- Email: info@arslan.nl
- Gratis eerste consultatie