Terug naar Encyclopedie
Algemeen Bestuursrecht

Toerekenbaarheid overheidsdaad in Zoetermeer

Ontdek wanneer fouten van Gemeente Zoetermeer-ambtenaren aan de overheid zijn toe te rekenen. Tips voor schadeclaims in Zoetermeer via Rechtbank en Juridisch Loket.

3 min leestijd

Toerekenbaarheid overheidsdaad in Zoetermeer

In Zoetermeer speelt toerekenbaarheid overheidsdaad een sleutelrol bij claims tegen de lokale overheid, zoals de Gemeente Zoetermeer. Het gaat om de vraag of een foutieve actie van een ambtenaar of dienst van de gemeente aan de overheid zelf kan worden toegerekend, zodat inwoners schade kunnen verhalen op basis van onrechtmatige overheidsdaad.

Wettelijke basis

De regels voor toerekenbaarheid overheidsdaad staan in het civiele recht, vooral artikel 6:162 BW, dat onrechtmatige daden regelt en verplicht tot schadevergoeding. Voor overheidsorganen zoals de Gemeente Zoetermeer geldt artikel 6:163 BW voor interne toerekening, maar jurisprudentie van de Hoge Raad is doorslaggevend. Relevante uitspraken:

  • Katwijk-arrest (HR 27 november 1992, NJ 1993/293): Toerekening als de handeling binnen de 'taak en bevoegdheid' van de ambtenaar valt.
  • Bleker-arrest (HR 26 juni 2009, NJ 2010/157): Schijn van bevoegdheid kan ook leiden tot toerekening.

In bestuurszaken verwijst artikel 3:4 Awb naar overheidsdaden, maar schadeclaims lopen via het BW en de Rechtbank Zoetermeer.

Voorwaarden voor toerekenbaarheid

Toerekening aan de Gemeente Zoetermeer vereist dat drie criteria tegelijk kloppen:

  1. Taakgerelateerd: De ambtenaar moet in zijn publieke rol handelen, inclusief nauw verwante activiteiten.
  2. Organisatorische koppeling: Een duidelijke band met de gemeente, zoals hiërarchie; zzp'ers meestal niet.
  3. Geen privé-actie: De handeling moet dienstgebonden zijn.

De Hoge Raad interpreteert dit breed: zelfs buiten bevoegdheid kan toerekening gelden binnen de 'dienst sfeer'.

Uitzonderingen op toerekenbaarheid

Niet alle ambtenarenfouten maken de Gemeente Zoetermeer aansprakelijk. Uitzonderingen omvatten:

  • Reprivate daden: Zoals een ambtenaar die privé een boete krijgt op kantoor.
  • Opsporing met goede trouw: Beperkt door art. 6:175 BW.
  • Externe deviantie: Geweld uit privé-reden, ver buiten de taak.

Vergelijking toerekenbaar versus niet-toerekenbaar

SituatieToerekenbaar?Reden
Ambtenaar Gemeente Zoetermeer weigert ten onrechte bouwvergunningJaTaakuitoefening
Politieagent in Zoetermeer gebruikt excessief geweld bij aanhoudingJaDienstgerelateerd
Ambtenaar botst met privéhoofd op weg naar werkNeePrivé-ongeval
Inspecteur lekt data voor eigen gewinNeeGrote afwijking

Praktische voorbeelden in Zoetermeer

Een Zoetermeerder vraagt een omgevingsvergunning aan bij de Gemeente Zoetermeer. De ambtenaar verliest papieren en wijst af. Door vertraging ontstaat schade: toerekenbaar, claimbaar via Rechtbank Zoetermeer ex art. 6:162 BW.

Of: tijdens een controle in Zoetermeer beschadigt een agent eigendom onnodig. Meestal toerekenbaar, tenzij privé-motief. Dien uw claim in bij de politie of gemeente.

Tegenvoorbeeld: een medewerker van de Afvaldienst steelt iets tijdens een ophaalronde. Mogelijk niet-toerekenbaar als puur privé, maar dienstcontext weegt zwaar.

Rechten en plichten bij toerekenbaarheid

Rechten van Zoetermeerders:

  • Schade eisen via de Rechtbank Zoetermeer of bestuursprocedure.
  • Causaliteit bewijzen tussen daad en schade.
  • Vervaltermijn: 5 jaar (art. 3:310 BW).

Plichten Gemeente Zoetermeer:

  • Intern verhalen bij grove fout.
  • Incident transparant afhandelen.

Voor advies: neem contact op met onrechtmatige overheidsdaad of Het Juridisch Loket Zoetermeer.

Veelgestelde vragen

Is een fout van een ZZP'er voor Gemeente Zoetermeer toerekenbaar?

Nee, zonder gezagsverhouding (HR 13 juli 2018, ECLI:NL:HR:2018:1270).

Kan de gemeente een claim weigeren met 'geen toerekening'?

Ja, maar Rechtbank Zoetermeer toetst kritisch; bewijslast bij overheid.

Geldt dit voor provincies en waterschappen in regio Zoetermeer?

Ja, uniform voor alle overheidslichamen (art. 1:1 Awb).

Telt ontkenning van de ambtenaar?

Nee, objectieve feiten bepalen toerekening.

Tips en aanbevelingen

Voor een claim tegen overheidsdaad in Zoetermeer:

  • Documenteer grondig: data, namen, getuigen.
  • Meld schriftelijk bij Gemeente Zoetermeer en maak bezwaar.
  • Zoek gratis hulp bij Het Juridisch Loket Zoetermeer.
  • Start procedure bij Rechtbank Zoetermeer binnen de termijn.

Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten

Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.