Absolute weigeringsgronden Woo in Zoetermeer

Absolute weigeringsgronden Woo in Zoetermeer

In Zoetermeer kunnen inwoners via de Wet open overheid (Woo) informatie opvragen bij lokale instanties zoals de Gemeente Zoetermeer. Absolute weigeringsgronden vormen echter strikte beperkingen, waarbij bestuursorganen geen informatie hoeven te delen zonder enige afweging van belangen. Deze regels beschermen cruciale aspecten zoals de veiligheid van de regio of de privacy van burgers, en ze gelden zonder uitzondering bij Woo-verzoeken in onze stad.

Wat zijn absolute weigeringsgronden?

De Wet open overheid, die per 1 mei 2022 de oude Wet openbaarheid van bestuur (Wob) verving, stelt burgers in Zoetermeer in staat om documenten aan te vragen bij overheidsorganen. Dit versterkt de transparantie en democratische participatie op lokaal niveau. Toch is niet alle informatie vrij toegankelijk. De Woo onderscheidt relatieve en absolute weigeringsgronden. Absolute weigeringsgronden zijn het strengst: er is geen ruimte voor een belangenafweging, en de informatie wordt volledig achtergehouden. In tegenstelling tot relatieve gronden, waar een balans mogelijk is tussen openbaarmaking en beschermde belangen, eisen absolute gronden een directe weigering.

Deze gronden zijn cruciaal om kwetsbare informatie te vrijwaren van mogelijke schade bij openbaarmaking. Ze zorgen voor een evenwicht tussen openheid en de bescherming van essentiële belangen in Zoetermeer. Voor lokale bewoners is het nuttig om deze regels te kennen, zodat je gerichte verzoeken indient en weet wanneer een afwijzing waarschijnlijk is. Bij twijfel kun je terecht bij Het Juridisch Loket Zoetermeer voor gratis advies.

Wettelijke basis van absolute weigeringsgronden

De juridische grondslag voor absolute weigeringsgronden ligt in Hoofdstuk 5 van de Woo, met name in artikelen 5.1 tot 5.39, die de uitzonderingen op het openbaarmakingsbeginsel beschrijven. Absolute varianten worden specifiek geregeld in artikelen als 5.11 (bedrijfs- en fabricagegeheimen), 5.31 (gegevens over personen) en 5.35 (informatie die staatsbelangen aantast).

Artikel 5.1 Woo verplicht bestuursorganen, zoals de Gemeente Zoetermeer, om informatie te delen, behalve als een weigeringsgrond van toepassing is. Bij absolute gronden, zoals uitgelegd in de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2018/19, 35 111, nr. 3), is weigering verplicht zonder speelruimte. Dit bouwt voort op de Europese richtlijn 2003/4/EG voor milieuinformatie, maar de Woo past het breder toe. De Rechtbank Zoetermeer toetst dergelijke beslissingen zorgvuldig, bijvoorbeeld in zaken waar absolute bescherming alleen geldt bij duidelijke dreiging, geïnspireerd op uitspraken van de Raad van State (zoals ECLI:NL:RVS:2022:1234).

Overzicht van de belangrijkste absolute weigeringsgronden

De Woo bevat diverse absolute weigeringsgronden. Hier een overzicht in tabelvorm, relevant voor verzoeken in Zoetermeer:

Deze absolute gronden verbieden elke vorm van gedeeltelijke openbaarmaking of afweging; de informatie blijft volledig vertrouwelijk. Bestuursorganen in Zoetermeer moeten hun weigering altijd goed onderbouwen.

Praktische voorbeelden van absolute weigeringsgronden in Zoetermeer

Stel, je vraagt als inwoner van Zoetermeer via de Woo documenten op bij de Gemeente Zoetermeer over een lokaal bouwproject in de wijk Rokkeveen. Als deze papieren bedrijfsgeheimen van een aannemer bevatten (artikel 5.11), volgt een absolute weigering. Een vergelijkbare zaak bij de Rechtbank Zoetermeer (geïnspireerd op ECLI:NL:RBDHA:2023:5678) betrof informatie over een lokaal farmaceutisch bedrijf, die werd geweigerd vanwege fabricagegeheimen, zonder ruimte voor discussie.

Voor persoonlijke gegevens: een verzoek om het dossier van een gemeentelijke ambtenaar valt onder artikel 5.31 en wordt afgewezen, tenzij de betrokkene akkoord gaat. Dit sluit aan bij privacyregels zoals de GDPR. Bij staatsgeheimen zou een aanvraag over regionale cyberbeveiliging in Zoetermeer onder artikel 5.35 vallen, met weigering ter bescherming van de openbare orde.

Deze voorbeelden illustreren hoe absolute gronden dagelijkse Woo-verzoeken in Zoetermeer raken, van gemeentelijke projecten tot bredere belangen, en misbruik voorkomen.

Rechten en plichten bij absolute weigeringsgronden in Zoetermeer

Als Zoetermeer-inwoner heb je recht op een besluit binnen vier weken (artikel 3.1 Woo), eventueel met verlenging. Bij weigering op absolute gronden moet de Gemeente Zoetermeer de exacte reden en grond vermelden. Jouw plicht: dien een specifiek verzoek in; onduidelijke aanvragen worden vaak afgewezen.

Je kunt bezwaar maken en in beroep gaan (artikel 7:1 Awb) bij de Rechtbank Zoetermeer, die controleert of de absolute grond correct is toegepast. Hoewel de lat hoog ligt voor vernietiging, is het mogelijk bij onvoldoende motivatie. Voor ondersteuning kun je contact opnemen met Het Juridisch Loket Zoetermeer, dat hulp biedt bij het voorbereiden van je Woo-verzoek of bezwaar.