Een rechtszaak starten brengt risico's met zich mee. Als u de zaak verliest, moet u niet alleen uw eigen kosten dragen, maar vaak ook bijdragen aan de kosten van de tegenpartij. Het is belangrijk om deze risico's vooraf goed in te schatten.
Welke kosten zijn er bij een rechtszaak?
1. Griffierecht
Dit is het bedrag dat u betaalt om een zaak aanhangig te maken bij de rechtbank. De hoogte hangt af van:
- Het soort zaak (civiel, bestuursrecht, etc.)
- De waarde van de vordering
- Of u een particulier of ondernemer bent
Indicatie griffierechten civiele zaken (2024):
- Vordering tot EUR 500: EUR 88
- Vordering EUR 500 - EUR 12.500: EUR 244
- Vordering EUR 12.500 - EUR 100.000: EUR 688
- Vordering boven EUR 100.000: EUR 1.384
2. Advocaatkosten
De kosten voor uw eigen advocaat zijn vaak de grootste post:
- Uurtarieven: EUR 150 - EUR 400 per uur
- Eenvoudige zaak: EUR 2.000 - EUR 5.000
- Complexe zaak: EUR 10.000 - EUR 50.000+
3. Kosten getuigen en deskundigen
- Getuigen: vergoeding reiskosten en verzuim
- Deskundigen: EUR 1.000 - EUR 10.000+ per rapport
4. Overige kosten
- Deurwaarderskosten voor dagvaarding
- Vertaalkosten
- Kosten voor uittreksels en documenten
Proceskostenveroordeling
De verliezende partij wordt in Nederland veroordeeld tot betaling van een deel van de kosten van de winnende partij. Dit heet de proceskostenveroordeling.
Forfaitaire vergoeding
De rechter gebruikt een liquidatietarief om de proceskostenvergoeding te berekenen. Dit is een gestandaardiseerd systeem waarbij punten worden toegekend aan proceshandelingen.
De werkelijke advocaatkosten van de tegenpartij zijn vaak hoger dan wat u moet vergoeden. U betaalt dus niet de volledige rekening van de tegenpartij.
Indicatie proceskostenveroordeling
- Kantonzaak (eenvoudig): EUR 500 - EUR 1.500
- Civiele zaak rechtbank: EUR 1.500 - EUR 5.000
- Complexe zaak of hoger beroep: EUR 3.000 - EUR 10.000
Totale kosten bij verlies
Bij verlies betaalt u:
- Uw eigen griffierecht
- Uw eigen advocaatkosten
- Eventuele kosten voor eigen deskundigen
- Proceskostenveroordeling aan tegenpartij
Rekenvoorbeeld
Bij verlies van een civiele zaak met vordering van EUR 50.000:
- Eigen griffierecht: EUR 688
- Eigen advocaat: EUR 8.000
- Proceskostenveroordeling: EUR 3.000
- Totaal: circa EUR 11.700
Risico's beperken
1. Rechtsbijstandverzekering
Met een rechtsbijstandverzekering worden uw advocaatkosten en vaak ook de proceskostenveroordeling gedekt.
2. Gesubsidieerde rechtsbijstand
Bij een laag inkomen kunt u in aanmerking komen voor een toevoeging van de Raad voor Rechtsbijstand. U betaalt dan alleen een eigen bijdrage.
3. No cure no pay
Bij letselschadezaken werken sommige advocaten op basis van no cure no pay: u betaalt alleen bij winst.
4. Schikken
Een schikking voorkomt het risico van een volledige proceskostenveroordeling.
Bijzondere situaties
Bestuursrecht
In bestuursrechtzaken (tegen de overheid) is de proceskostenveroordeling lager en geldt een ander systeem.
Kort geding
Bij een kort geding zijn de kosten lager, maar de proceskostenveroordeling kan nog steeds substantieel zijn.
Veelgestelde vragen
Moet ik de werkelijke advocaatkosten van de tegenpartij betalen?
Nee, u betaalt een forfaitaire (gestandaardiseerde) vergoeding die meestal lager is dan de werkelijke kosten.
Kan ik kwijtschelding krijgen van de proceskostenveroordeling?
In uitzonderlijke gevallen kan de rechter de proceskostenveroordeling matigen, bijvoorbeeld bij een zwakke financiele positie.
Wat als de tegenpartij verliest maar niet betaalt?
U kunt de proceskostenveroordeling via een deurwaarder laten executeren.
Advies vooraf
Vraag uw advocaat om een kosten-batenanalyse voordat u een rechtszaak start. Een realistisch beeld van de kosten en kansen helpt u een weloverwogen beslissing te nemen.