Partnerpensioen bij overlijden
Partnerpensioen bij overlijden, ook wel nabestaandenpensioen genoemd, is een uitkering die de partner van een overleden persoon ontvangt om inkomensverlies te compenseren. Voor inwoners van Zoetermeer kan dit afkomstig zijn uit de AOW, aanvullend pensioen of andere sociale zekerheden. Dit artikel legt uit hoe het werkt, onder welke voorwaarden u als Zoetermeerder recht heeft en wat u moet doen om aanspraak te maken. Bij vragen kunt u terecht bij Het Juridisch Loket Zoetermeer voor gratis advies.
Wat is partnerpensioen?
Partnerpensioen dient als nabestaandenvoorziening om de financiële stabiliteit van de achterblijvende partner in Zoetermeer te waarborgen na het overlijden van de pensioenopbouwer. In Nederland omvat dit twee hoofdvormen: het weduwepensioen uit de Algemene nabestaandenwet (Anw) en het partnerpensioen uit aanvullende regelingen, zoals via werkgevers of pensioenfondsen in de regio. Het compenseert vaak een deel van het verloren inkomen en wordt uitgekeerd voor een vastgestelde periode of levenslang.
Niet iedereen in Zoetermeer heeft automatisch recht; de partner moet criteria zoals huwelijk, geregistreerd partnerschap of duurzame samenwoning aantonen. Zonder huwelijkse voorwaarden of testament kan de uitkering lager zijn of zelfs ontbreken, wat extra advies van de Gemeente Zoetermeer of Het Juridisch Loket Zoetermeer nuttig maakt.
Wettelijke basis
De basis voor partnerpensioen bij overlijden in Zoetermeer is geregeld in diverse wetten. De Algemene nabestaandenwet (Anw) (Wet van 24 april 2003, Stb. 2003, 250) vormt de kern voor de basisuitkering. Artikel 20 van de Anw geeft nabestaanden recht op een uitkering bij inkomensverlies door overlijden, gelijk aan 70% van het minimumloon, afhankelijk van kinderen of werk.
Aanvullend pensioen valt onder de Pensioenwet (Wet van 23 december 2005, Stb. 2006, 11). Artikel 68 vereist dat pensioenuitvoerders nabestaandenpensioen opbouwen, tenzij anders overeengekomen. In cao's of reglementen in de Zoetermeerse regio staan details zoals hoogte (vaak 60-70% van het kapitaal) en duur (bijvoorbeeld 10 jaar of tot hertrouwen). Bij geschillen kunt u de Rechtbank Zoetermeer inschakelen.
Voor gevallen met arbeidsongeschiktheid speelt de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WaO/WIA) een rol, maar de Anw is primair bij overlijden. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) handelt Anw-uitkeringen af, terwijl lokale pensioenfondsen de aanvullingen beheren.
Voorwaarden voor partnerpensioen
Voor inwoners van Zoetermeer gelden deze voorwaarden voor partnerpensioen:
- Partnerschap: Huwelijk, geregistreerd partnerschap of duurzame samenwoning (minimaal 6 maanden met intentie tot levenslang partnerschap, bewijsbaar via Gemeente Zoetermeer).
- Overlijden: Na AOW-leeftijd of tijdens pensioenopbouw.
- Inkomenscriteria: Voor Anw: geen of beperkt inkomen; anders korting op de uitkering.
- Opbouw: De overledene moet premies hebben betaald tijdens het werkzame leven.
Bij partners jonger dan AOW-leeftijd met kinderen in Zoetermeer geldt een hogere Anw-uitkering (tot 100% minimumloon). Dit stopt vaak na kinderen verlaten of hertrouwen.
Praktische voorbeelden
Neem Jan, een 65-jarige inwoner van Zoetermeer, die plots overlijdt. Zijn echtgenote Maria (62) zonder eigen inkomen ontvangt Anw-weduwepensioen van circa €1.200 netto per maand (70% minimumloon in 2023). Plus partnerpensioen van 60% van Jans laatste salaris via zijn werkgever, €800 bruto maandelijks voor 10 jaar. Maria kan hulp zoeken bij Het Juridisch Loket Zoetermeer voor de aanvraag.
Voorbeeld twee: Sarah en Tom, samenwonend in Zoetermeer zonder huwelijk. Tom (50) overlijdt. Zonder testament claimt Sarah via Toms pensioenfonds, dat de duurzame relatie erkent op basis van gezamenlijke rekeningen en adres bij de Gemeente Zoetermeer. Ze krijgt 50% van het kapitaal als levenslang pensioen.
Zonder kinderen: Pieter (70) uit Zoetermeer overlijdt, partner Lisa (68) werkt deeltijd. Ze ontvangt een verlaagd Anw-bedrag wegens inkomen, maar volledig partnerpensioen uit Piets AOW en fonds.
Rechten en plichten
Als nabestaande in Zoetermeer heeft u recht op:
- Informatie: Jaarlijkse updates over partnerpensioen van fondsen (Pensioenwet, art. 100).
- Aanspraak: Automatische toekenning na melding, maar dien zelf aanvraag in bij SVB of fonds.
- Aanvulling: Optie om pensioen bij te kopen als het ontoereikend is.
Plichten zijn:
- Overlijden melden binnen 8 maanden voor Anw (verjaring anders).
- Wijzigingen doorgeven, zoals hertrouwen of nieuw inkomen.
- Partnerschap bewijzen met akten van de Gemeente Zoetermeer of notaris.
Rechten kunnen beperkt zijn door clausules in huwelijkse voorwaarden, exclusief partnerpensioen.
Vergelijking Anw vs. Aanvullend Partnerpensioen
| Aspect | Anw (Basis) | Aanvullend Pensioen |
|---|---|---|
| Hoogte | 70% minimumloon (ca. €1.200 netto) | Variabel, vaak 60-70% van salaris |
| Duur | Levenslang of tot AOW-leeftijd | Vaak 5-20 jaar of levenslang |
| Voorwaarden | Inkomensafhankelijk, kinderen prioriteit | Opbouw via werkgever verplicht |
| Aanvraag | Bij SVB | Bij pensioenfonds |