Opzet vereist bij geweldsmisdrijven

Opzet vereist bij geweldsmisdrijven

Bij een **geweldsmisdrijf** is **opzet** vaak een cruciaal element voor strafrechtelijke vervolging. Dit betekent dat de dader bewust en met de bedoeling handelde om schade toe te brengen. Voor slachtoffers kan dit grote gevolgen hebben, vooral als ze een schadeclaim willen indienen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. In dit artikel leggen we uit wat opzet inhoudt, hoe het de rechtsgang beïnvloedt en wat dit betekent voor uw rechten als slachtoffer.

Wat is een geweldsmisdrijf?

Een **geweldsmisdrijf** is een strafbaar feit waarbij fysieke of psychische kracht wordt gebruikt om schade toe te brengen aan een persoon. Voorbeelden zijn:

• Lichamelijk letsel, zoals een klap, trap of messteek.
• Bedreiging, waarbij het slachtoffer in angst wordt gebracht.
• Mishandeling, zoals vastbinden of vernederen.
• Doding (moord of doodslag), waarbij opzet of roekeloosheid een rol speelt.

Wat betekent 'opzet vereist'?

**Opzet** is een juridisch begrip dat aangeeft dat de dader bewust en met de bedoeling handelde om een misdrijf te plegen. Dit betekent:

• De dader wist dat zijn handelen een misdrijf was of kon zijn.
• De dader wilde het misdrijf bewust plegen (bijvoorbeeld: iemand bewust slaan).
• Het gaat niet om roekeloosheid (bijvoorbeeld: iemand per ongeluk raken tijdens een vechtpartij).

• Art. 45 Sr: Opzet (bewuste en gewilde handeling).
• Art. 46 Sr: Roekeloosheid (bewuste risico-acceptatie).

Voorbeeld: Opzet vs. Roekeloosheid

Stel dat twee mannen ruzie maken in een café. Man A gooit bewust een glas tegen Man B en raakt hem in het gezicht. Dit is opzet, omdat Man A wist dat hij Man B zou raken en dit ook wilde.

Man C vecht echter per ongeluk met Man D en raakt hem tijdens een valpartij. Dit kan als roekeloosheid worden gezien, omdat Man C niet bewust handelde om schade toe te brengen.

Hoe beïnvloedt opzet uw schadeclaim?

Als slachtoffer van een geweldsmisdrijf kunt u schadevergoeding aanvragen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Of dit lukt, hangt vaak af van of er sprake is van opzet:

• Bij opzet: De dader wordt strafrechtelijk vervolgd, en het Schadefonds kan de schade vergoeden.
• Bij roekeloosheid: De dader kan ook worden vervolgd, maar het Schadefonds kan strenger zijn in de beoordeling van uw claim.
• Bij onbewuste schade (bijv. een ongeluk): Het Schadefonds kan uw claim afwijzen, tenzij er sprake is van een ernstig misdrijf.

• Of het een geweldsmisdrijf was (art. 285 t/m 294 Sr).
• Of de dader opzettelijk of roekeloos handelde.
• Of er sprake is van ernstig letsel of psychisch leed.

Voorbeeld: Slachtoffer van een opzettelijke aanval

Slachtoffer X wordt door een dader met een mes gestoken, waarbij de dader duidelijk wilde aanvallen. Hier is sprake van opzet. Het Schadefonds zal waarschijnlijk de medische kosten, loonsverlies en eventuele psychische schade vergoeden, omdat het een duidelijk geweldsmisdrijf met opzet is.

Voorbeeld: Onbewuste schade tijdens een vechtpartij

Slachtoffer Y raakt tijdens een vechtpartij per ongeluk een tegenstander, waarbij er geen sprake is van opzet. Het Schadefonds kan hier strenger over oordelen en de schadevergoeding weigeren, omdat er geen duidelijk geweldsmisdrijf met opzet is gepleegd.

Wat zijn uw rechten als slachtoffer?

Als slachtoffer van een geweldsmisdrijf heeft u verschillende rechten, ook als de dader niet altijd met opzet heeft gehandeld:

1. Strafrechtelijke vervolging: De officier van justitie beslist of er vervolging plaatsvindt, afhankelijk van of er sprake is van opzet of roekeloosheid.
2. Schadeclaim bij het Schadefonds: U kunt aanspraak maken op vergoeding voor medische kosten, loonsverlies en psychisch leed, mits het een geweldsmisdrijf is.
3. Hulp en begeleiding: Slachtofferhulporganisaties zoals Slachtofferhulp Nederland kunnen u ondersteunen bij het indienen van een claim.
4. Bewijsverzameling: Zorg voor getuigen, medische rapporten en politierapporten om uw claim te ondersteunen.

Wanneer kunt u geen schadeclaim indienen?

In sommige gevallen kan het Schadefonds uw claim afwijzen, bijvoorbeeld wanneer:

• Er geen geweldsmisdrijf is gepleegd (bijv. een ongeluk).
• De dader niet met opzet heeft gehandeld en er geen sprake is van roekeloosheid.
• U zelf bijdraagt aan het geweld (bijv. een wederzijdse vechtpartij).

Veelgestelde vragen

Tips en aanbevelingen

Als u slachtoffer bent van geweld, zijn hier enkele belangrijke tips:

• Handel snel: Hoe eerder u melding doet bij de politie en een schadeclaim indient, des te beter uw kansen op vergoeding.
• Bewijs verzamelen: Politierapporten, medische rapporten en getuigen zijn essentieel voor uw claim.
• Neem juridisch advies: Een advocaat specialisatie letselschade kan u helpen bij het indienen van uw claim en het bewijsmateriaal optimaliseren.
• Slachtofferhulp inschakelen: Organisaties zoals Slachtofferhulp Nederland bieden gratis begeleiding en juridisch advies.
• Wees duidelijk over de feiten: Beschrijf precies wat er is gebeurd, inclusief of er sprake was van opzet of roekeloosheid.

Gerelateerde onderwerpen

Bent u benieuwd naar andere aspecten van letselschade en geweldsmisdrijven? Lees ook:

• Schadefonds Geweldsmisdrijven: Uw rechten als slachtoffer
• Hoe dien ik een letselschadeclaim in?
• Psychische schade: Kan ik dit vergoed krijgen?
• Wat dekt mijn verzekering bij geweld?