Leer wanneer en hoe u de overheid aansprakelijk kunt stellen bij onrechtmatige besluiten of feitelijk handelen. Alles over schadevergoeding, nadeelcompensatie en de juridische procedure.
AA
Arslan AdvocatenJuridische Redactie
3 min leestijd
## De overheid aansprakelijk stellen: uw rechten als burger
Wanneer de overheid een fout maakt die schade veroorzaakt, kunt u de overheid aansprakelijk stellen. Dit valt onder het bestuursrecht en soms onder het civiel recht. In dit artikel leggen we uit wanneer en hoe u de overheid kunt aanspreken op gemaakte fouten.
### Wanneer is de overheid aansprakelijk?
De overheid kan aansprakelijk zijn in verschillende situaties:
- **Onrechtmatige overheidsdaad**: wanneer een bestuursorgaan een besluit neemt dat later door de rechter wordt vernietigd
- **Onrechtmatig feitelijk handelen**: bijvoorbeeld schade door wegwerkzaamheden of gebrekkig onderhoud van openbare wegen
- **Nadeelcompensatie**: rechtmatig overheidshandelen dat onevenredige schade veroorzaakt bij een burger
### Artikel 6:162 BW en de overheid
De aansprakelijkheid van de overheid is primair gebaseerd op artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (onrechtmatige daad). De Hoge Raad heeft in diverse arresten bepaald dat een vernietigd besluit in beginsel een onrechtmatige daad oplevert jegens de belanghebbende.
### Formele rechtskracht
Een belangrijk juridisch begrip is de **formele rechtskracht**. Als u niet tijdig bezwaar of beroep heeft ingesteld tegen een overheidsbesluit, dan wordt dat besluit geacht rechtmatig te zijn. U kunt dan in principe geen schadevergoeding meer vorderen. Daarom is het cruciaal om altijd binnen de wettelijke termijn van 6 weken bezwaar te maken.
### Schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten
Sinds 1 juli 2013 geldt titel 8.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) voor verzoeken om schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten. Voor bedragen tot €25.000 kunt u terecht bij de bestuursrechter. Voor hogere bedragen dient u naar de civiele rechter te stappen.
### Nadeelcompensatie (titel 4.5 Awb)
Sinds 1 januari 2024 is titel 4.5 van de Awb in werking getreden. Deze regeling biedt een wettelijke basis voor nadeelcompensatie: vergoeding van schade die het gevolg is van rechtmatig overheidshandelen, maar die uitstijgt boven het normaal maatschappelijk risico.
### Procedure: stap voor stap
1. **Documenteer de schade**: verzamel alle bewijzen van de schade en het oorzakelijk verband met het overheidshandelen
2. **Dien een verzoek in**: bij het betreffende bestuursorgaan of via een bestuursrechtelijke procedure
3. **Bezwaar en beroep**: als uw verzoek wordt afgewezen, kunt u bezwaar maken en vervolgens in beroep gaan
4. **Civiele procedure**: voor bepaalde claims is de civiele rechter bevoegd
### Hulp van een advocaat
Het aansprakelijk stellen van de overheid is juridisch complex. Een gespecialiseerde advocaat kan u helpen bij het beoordelen van uw kansen, het berekenen van de schade en het voeren van de procedure. Bij Arslan Advocaten hebben wij ruime ervaring met claims tegen de overheid.